Республикалық физика-математика мектебі (РФМШ) — Қазақстандағы математикалық білімнің тарихи орталығы. 7-сыныпқа қабылдау емтиханы үш мамандандырылған мектептің ішіндегі ең «олимпиадалық» форматта өтеді: жауап нұсқалары жоқ, тапсырмалар деңгейге бөлінген, ал бір есептің бағасы 7 балға дейін жетеді.
Емтихан форматы: 30 тапсырма, 150 балл
7-сыныпқа түсу емтиханы математика және логика бойынша өтеді. Құрылымы:
- A деңгейі — 10 тапсырма, әрқайсысы 3 балл (30 балл);
- B деңгейі — 10 тапсырма, әрқайсысы 5 балл (50 балл);
- C деңгейі — 10 тапсырма, әрқайсысы 7 балл (70 балл);
- барлығы 30 тапсырма, максимал балл — 150;
- уақыты — 120 минут және жауап парағын толтыруға қосымша 15 минут.
Ең маңызды ерекшелік: жауап ашық жазылады және тек бүтін сан қабылданады. Яғни «жақындатып таңдау», нұсқаларды қою арқылы тексеру немесе кері есептеу тәсілдері жұмыс істемейді. Жауап бөлшек немесе теріс сан болып шықса — есеп дұрыс шешілмеген деген сигнал.
Тіркелу және емтихан қалалары
Тіркелу тек онлайн, admissions.fizmat.kz сайтында жүреді. Соңғы науқанда 7-сыныпқа тіркелу ақпанның басынан наурыздың басына дейін ашық болды, емтихан сәуір айында өтті. Емтихан нүктелері: Алматы, Астана, Шымкент, Ақтау, Атырау, Орал, Түркістан. 1-сыныпқа (әңгімелесу) және 8-сыныпқа (алгебра, геометрия, физика) қабылдау жеке кестемен, басқа мерзімде жүргізіледі.
Нақты күндерді ресми сайттан тексеріңіз: мерзім жыл сайын жарияланады және ұзартылмайды.
A, B, C деңгейлері нені тексереді
A деңгейі (3 балл)
Негізгі мектеп бағдарламасының тікелей қолданылуы: бөлінгіштік, бөлшектермен амалдар, пайыз, қарапайым пропорция, периметр мен аудан. Бұл 30 баллды толық алу керек — мұнда қате жіберу дайындықтың базалық бөлігі бітпегенін көрсетеді.
B деңгейі (5 балл)
Екі-үш қадамды есептер: қоспа мен ерітінді, қозғалыс, бірлескен жұмыс, сан заңдылықтары, жиындар (Эйлер–Венн), санау есептері. Нәтижені әдетте осы блок анықтайды: A + B = 80 балл, бұл өту шегіне жақын деңгей.
C деңгейі (7 балл)
Олимпиада стиліндегі тапсырмалар: бөлінгіштік теориясының есептері, инварианттар, қалдықпен жұмыс, «ең көп/ең аз» түріндегі оңтайлау, конструктивті есептер («мысал келтіріп, оның ең жақсы екенін дәлелде»), геометриялық бөлу. Бұларға мектеп оқулығы жеткіліксіз — олимпиада жинақтары керек.
Нақты дайындық бағдарламасы
- 1-2 ай: база. A деңгейін жабу. Бөлінгіштік белгілері, жай көбейткіштер, ЕҮОБ/ЕКОЕ, бөлшектер, пайыз, пропорция. Әр тақырып соңында тақырыптық тест — тегін тесттер жинағынан алуға болады.
- 3-4 ай: B деңгейі. Мәтінді есептердің барлық түрі. Кесте құрып шешуді үйрену (қозғалыс пен жұмыс есептерінде бұл қатені екі есе азайтады).
- 5-6 ай: C деңгейі. Аптасына 5-8 олимпиада есебі. Мақсат — көп шешу емес, бір есепті соңына дейін дәлелдеп шығару.
- Соңғы ай: формат. Толық 30 тапсырмалық тестті 120 минутпен орындау, жауапты бүтін санмен жазу тәртібіне бейімделу.
Ашық жауап форматына бейімделудің 5 ережесі
- Жауаптың өлшем бірлігін қысқартып жазбау. Сұрақта «см-мен жаз» делінсе, жауап см-де болуы керек — басқа бірлікте жазылған дұрыс сан да қате болып есептеледі.
- Жауап бүтін сан шықпаса — тексеру. РФМШ есептерінің жауабы әрдайым бүтін, сондықтан бөлшек шықса есепте қате бар.
- Әр есепті қайта қарау үшін 1 жол жазу. Шешім қағазында «х = ... неге» деп белгілеп отырсаңыз, соңында тексеру жылдам болады.
- Уақытты деңгейге бөлу. A блогына 25-30 минут, B-ға 45 минут, C-ға қалғанын. A-ны асығып қате жіберу — ең қымбат қате.
- Жауап парағын соңғы 15 минутта толтыру. Ол уақыт арнайы берілген, бірақ оны «тағы бір есеп шешемін» деп жұмсап кету жиі кездеседі.
C деңгейіндегі есептің мысалы
Есеп. 1-ден 100-ге дейінгі сандардың ішінде 3-ке де, 5-ке де бөлінетін қанша сан бар?
Шешімі. 3-ке де, 5-ке де бөліну үшін сан 15-ке бөлінуі керек: 15, 30, 45, 60, 75, 90. Барлығы 6 сан. Бұл есеп A-B деңгейіне жатады, бірақ С деңгейінде осы идея күрделене түседі: мысалы «3-ке бөлінетін, бірақ 5-ке бөлінбейтін» немесе «қалдығы 2 болатын» деген шарт қосылады. Сондықтан бөлінгіштік тақырыбын жай жаттамай, қалдықтармен жұмыс істеуді меңгеру қажет.
Жиі қойылатын сұрақтар
РФМШ емтиханына калькулятор алуға бола ма?
Жоқ. Есептеулер ауызша және қағазда жүргізіледі, сондықтан 1-ден 25-ке дейінгі квадраттар, 2-ден 10-ға дейінгі дәрежелер мен көбейту кестесін автоматты деңгейде білу керек.
Өту балы қанша?
Өту балы бекітілген шама емес — қала мен сол жылдағы бәсекеге қарай өзгереді. Бағдар ретінде: 150 балдың 90-100-ін жинау қауіпсіз аймақ деп саналады.
8-сыныпқа да түсуге бола ма?
Иә, 8-сыныпқа жеке конкурс өтеді: алгебра, геометрия және физика бойынша 30 тапсырма, максимал балл 150. Мерзімі 7-сыныптан кейін, маусым айына жақын.
РФМШ-ға дайындық НЗМ мен БИЛ-ге жарай ма?
Толық жарайды, керісінше де дұрыс: РФМШ деңгейінде дайындалған бала НЗМ мен БИЛ математикасын жеңіл орындайды. Айырмашылық тек форматта. Үш мектептің салыстыруы мына мақалада.
Тегін жаттығу есептерін қайдан алуға болады?
TamshyLab-тың математика тесттері тегін және тақырып бойынша реттелген, ал логика тапсырмаларының түрлері бұл мақалада шешімімен берілген.
Пікірлер